Emptiness keert terug naar het punt waar Nothing But the Whole ooit ophield, maar weigert simpelweg oude tijden te herhalen. Nowhere Speaks is beklemmend, eigenzinnig en productioneel compromisloos. Soms té hermetisch, maar zelden voorspelbaar.

Er zijn bands die extreme metal spelen. En er zijn bands die het genre gebruiken als materiaal om iets veel ongemakkelijkers te bouwen. Emptiness behoort nadrukkelijk tot die tweede categorie. Met Nowhere Speaks grijpt de Belgische band terug naar Nothing But the Whole uit 2014. Niet alleen thematisch: de plaat opent met de riff waarmee dat album eindigde en sluit uiteindelijk de cirkel. Nostalgie? Nauwelijks. Dit voelt eerder als het heropenen van een wond die nooit helemaal dicht is gegaan.

De muziek is ondertussen verder geëvolueerd. Black en death metal zijn nog aanwezig, maar functioneren vooral als skelet. Daaroverheen legt Emptiness industriële ruis, donkere elektronica, dreigende ambient en gitaren die vaker als geluidsbron dan als instrument klinken. Het resultaat is geen gemakkelijk album. De eerste indruk is er een van massiviteit. Niet omdat Emptiness voortdurend hard of snel speelt, maar omdat de productie nauwelijks traditionele ademruimte biedt. De gitaren zijn korrelig en vaak bewust diffuus. Ze produceren meer sfeer dan riff. De drums houden de muziek ondertussen strak genoeg om niet volledig in de mist te verdwijnen. Vooral de bas krijgt een belangrijke rol: waar de gitaren vervagen, zorgt het laag voor fysieke aanwezigheid.De plaat klinkt vuil, maar niet toevallig vuil. Achter de chaos zit controle. De verschillende lagen zijn zorgvuldig geplaatst, waardoor details pas na meerdere luisterbeurten zichtbaar worden.

Het nadeel is evident: wie behoefte heeft aan duidelijke riffs, herkenbare refreinen of een klassieke spanningsboog kan hier behoorlijk verloren lopen. Riffs worden zelden volledig uitgespeeld. Ritmes veranderen voordat ze comfortabel worden. Melodieën verschijnen als schaduwen en verdwijnen vervolgens weer. Zelfs wanneer een nummer lijkt aan te sturen op een climax, kan de band ervoor kiezen om die climax simpelweg niet te leveren. Het album klinkt alsof je niet naar een band luistert, maar ergens ín de band terechtkomt.

Words to Wind is een ongemakkelijke opener die meteen duidelijk maakt dat Emptiness geen interesse heeft in een traditionele entree. De gitaarpartijen lijken voortdurend te worden afgebroken voordat ze zich tot volwaardige riffs kunnen ontwikkelen. In The Threat komt de ritmische kant sterker naar voren. De drums geven de song een duidelijke puls, terwijl de gitaren opnieuw weigeren om zich netjes te gedragen. Emptiness houdt de luisteraar voortdurend op het verkeerde been. When the Whole Arrives is een van de interessantste composities. De band speelt met leegte, herhaling en dynamiek zonder ooit echt in een conventionele climax te belanden.Wat op het eerste gehoor minimalistisch klinkt, blijkt bij nadere beluistering vol kleine verschuivingen te zitten.

Next in Line is een kortere, meer atmosferische passage die vooral functioneert als scharnierpunt. All for Nothing, de cirkel wordt gesloten. Muzikale ideeën uit het verleden keren terug, maar zonder dat Emptiness simpelweg op nostalgie speelt. De grootste kracht van Nowhere Speaks is tegelijk het grootste probleem. Emptiness heeft een volledig eigen vocabulaire ontwikkeld. Maar wie dat vocabulaire niet onmiddellijk begrijpt, krijgt weinig hulp. De band legt niets uit. Er zijn nauwelijks toegankelijke ankerpunten en melodieën worden bewust ondergeschikt gemaakt aan textuur en atmosfeer. Dat maakt het album fascinerend, maar ook vermoeiend.

De vraag is dan niet of Nowhere Speaks goed geschreven is. Dat is het duidelijk. De interessantere vraag is hoeveel keer je bereid bent door dezelfde donkere gang te lopen voordat je alle deuren begint te herkennen. Nowhere Speaks is geen comebackplaat in de traditionele betekenis. Het is geen poging om het verleden opnieuw te verkopen en evenmin een verzameling ideeën die toevallig onder de vlag van Emptiness verschijnt. Het is een zorgvuldig geconstrueerde voortzetting van een artistieke lijn.

Tracklist:

1.  Nothing But The Whole (Part 2)
2.   The Threat
3. Nowhere Speaks
4.  Darkness Commands
5.  Words To Wind
6.  One Must See All
7.  When The Whole Arrives
8.  The Clash Of Forces
9.  Next In Line
10.  All For Nothing